Jogurt na mrówkach. Naukowcy zbadali biologiczne podstawy działania tradycyjnego przepisu
23 października 2025, 11:25Weź cztery żywe mrówki i włóż je do słoja z ciepłym mlekiem. Przykryj słój kawałkiem płótna i zostaw go na noc w mrowisku, tak mniej więcej brzmiał przepis na jogurt, który przez wiele pokoleń był wykorzystywany na Bałkanach i w części Turcji. Obecnie ta metoda produkcji jogurtu niemal wymarła i nikt nigdy nie opisał procesów biologicznych, dzięki którym mrówki zamieniają mleko w jogurt. Zadania tego podjęli się obecnie naukowcy z Danii, Niemiec, Hiszpanii i USA.
Biobójczy kevlar
21 lipca 2008, 14:26Wynaleziony w 1965 roku w laboratoriach DuPonta kevlar jest używany w kamizelkach kulooodpornych, hełmach i trampolinach, wzmacnia się też nim kable światłowodowe oraz umieszcza w obuwiu czy odzieży. Łatwiej więc chyba powiedzieć, gdzie go nie ma niż wyliczyć możliwe zastosowania. Teraz do korzystnych właściwości tych włókien poliamidowych trzeba będzie dołączyć zwalczenie szkodliwych drobnoustrojów: bakterii, wirusów i grzybów (Industrial & Engineering Chemistry Research).
Mięśnie pamiętają nie tylko ćwiczenia. Pamięć bezczynności ma dramatyczne skutki
25 lutego 2026, 11:53O pamięci mięśniowej słyszał chyba każdy. Dzięki niej mięśnie zapamiętują efekty wykonywanych ćwiczeń i, gdy zrobimy sobie dłuższą przerwę, potrafią szybko powrócić do poprzedniej masy. Naukowcy od dłuższego czasu zastanawiali się, czy i jak mięśnie zapamiętują okresy atrofii, gdy tracą masę w wyniku przymusowej bezczynności spowodowanej np. wypadkiem, chorobą czy urazem. To szczególnie ważne w przypadku osób starszych, u których okresy unieruchomienia zdarzają się częściej, niż u młodych. Okazuje się, że taka pamięć mięśniowa również istnieje i niesie ona ze sobą dramatyczne skutki.
Drożdże jak rośliny
17 sierpnia 2008, 19:38Specjaliści z California Institute of Technology zmodyfikowali genetycznie komórki drożdży, umożliwiając im syntezę wielu związków, których produkcja była dotąd zarezerwowana dla roślin. Opracowane mikroorganizmy mogą znacznie obniżyć koszty produkcji wielu powszechnie stosowanych substancji.
Wiadomo, dlaczego stal mięknie
11 września 2008, 15:14Dzięki badaniom nad przyczynami zawalenia się wież World Trade Center naukowcy wyprodukują doskonalszą stal, a materiał ten trafi tam, gdzie dotychczas nie można było go zastosować.
Metamateriał może ochronić przed tsunami
6 października 2008, 09:57Ochrona wybrzeży przed falami to poważne wyzwanie dla specjalistów na całym świecie. Matematycy z University of Liverpool wraz z fizykami z Centre National de la Recherche Scientifique (CNRS) i Aix-Marseille Universite, odkryli, że wybrzeża można chronić dzięki... metamateriałom.
Starzy przez... węch?
24 października 2008, 22:10Czy czynnikiem determinującym szybkość starzenia się jest... węch? Hipoteza taka brzmi dość egzotycznie, ale taki właśnie wniosek można wysnuć z najnowszych badań.
Odkryto drapieżnego karaczana z kredy
14 maja 2015, 11:22W birmańskim bursztynie z górnej kredy zachował się w pełnej krasie drapieżny karaczan. Manipulator modificaputis reprezentuje nie tylko nowy gatunek, ale i nową wymarłą rodzinę tych owadów (Manipulatoridae). Artykuł na ten temat ukazał się w piśmie Geologica Carpathica.
Śmiercionośne, bo szybkie
25 listopada 2008, 00:58Chcesz uderzyć mocno, lecz twoja broń waży zbyt mało? Nie masz dużego wyboru - musisz ją solidnie rozpędzić. Właśnie taką taktykę przyjmują żołnierze panamskich termitów. Zaobserwowany atak jest jednym z najszybszych znanych ruchów w przyrodzie.
Endometrioza wiąże się z podwyższonym ryzykiem powikłań ciążowych
15 czerwca 2015, 12:59Kobiety z endometriozą znajdują się w grupie podwyższonego ryzyka poronienia i ciąży pozamacicznej. W przypadku ciąż, które przekroczyły 24. tydzień, istnieje też ponadprzeciętne ryzyko powikłań, w tym krwawienia przed- i poporodowego.
